مصرف بنزین در ایران در سالهای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای اقتصادی و انرژی کشور تبدیل شده است. افزایش سفرهای جادهای، رشد تعداد خودروها و قیمت یارانهای سوخت باعث شده این سؤال بیش از همیشه مطرح شود: مصرف روزانه بنزین در ایران دقیقاً چقدر است و آیا ایرانیها بیشتر از مردم سایر کشورها بنزین مصرف میکنند؟ در این مقاله، با استفاده از آمارهای بهروز ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، مصرف بنزین ایران را هم بهصورت عددی و هم در مقایسه با سایر کشورها بررسی میکنیم.
آخرین بهروزرسانی: بهمن ۱۴۰۴
جواب سریع
-
مصرف روزانه بنزین ایران: حدود ۱۲۴ تا ۱۲۵ میلیون لیتر در روز
-
رکورد مصرف: تا ۱۴۴ میلیون لیتر در یک روز
-
سرانه مصرف هر ایرانی: حدود ۱ لیتر در روز
-
مقایسه جهانی: کمتر از آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس، اما بالاتر از میانگین جهانی
مصرف روزانه بنزین در ایران؛ عدد واقعی چقدر است؟
طبق گزارشهای رسمی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی و رسانههای حوزه انرژی، میانگین مصرف بنزین در ایران طی سال ۲۰۲۴ به حدود ۱۲۴ میلیون لیتر در روز رسیده است. این عدد در مقاطع پرتردد مانند تعطیلات رسمی و اوج سفرهای جادهای افزایش قابلتوجهی داشته و در برخی روزها حتی رکورد ۱۴۴ میلیون لیتر مصرف روزانه نیز ثبت شده است؛ رقمی که نشاندهنده فشار بالای مصرف بر شبکه توزیع سوخت کشور است.
بررسی این آمارها نشان میدهد مصرف بنزین ایران نسبت به سالهای گذشته بیش از ۷ درصد رشد داشته و از نظر «مصرف کل»، ایران را در زمره کشورهای پرمصرف منطقه قرار میدهد. با این حال، این فقط بخشی از واقعیت است؛ چراکه برای قضاوت منصفانه درباره میزان مصرف بنزین، باید علاوه بر عدد کل، سرانه مصرف هر نفر و ساختار مصرف در کشور نیز بهصورت جداگانه بررسی شود.
سرانه مصرف بنزین ایرانیها چقدر است؟
برای مقایسه منصفانه میزان مصرف بنزین، باید به سرانه مصرف هر نفر توجه کرد. بر اساس دادههای بینالمللی منتشرشده توسط پایگاه آماری TheGlobalEconomy، سرانه مصرف بنزین در ایران در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۶۸ لیتر در سال برای هر نفر بوده است که معادل تقریبی ۱.۰۱ لیتر در روز برای هر ایرانی محسوب میشود. البته این عدد یک میانگین آماری است؛ به این معنا که بخشی از جمعیت کشور اصلاً خودرو شخصی ندارد، در حالی که بخشی دیگر دارای یک یا چند خودرو با مصرف سوخت بالاتر از میانگین هستند.
مقایسه مصرف بنزین ایران با سایر کشورها
| کشور | سرانه مصرف (لیتر/سال) | حدود مصرف روزانه |
|---|---|---|
| ایران 🇮🇷 | ۳۶۸ | ۱.۰ لیتر |
| آمریکا 🇺🇸 | ۱۵۴۱ | ۴.۲ لیتر |
| کانادا 🇨🇦 | ۱۱۵۳ | ۳.۱ لیتر |
| امارات 🇦🇪 | ۱۰۳۰ | ۲.۸ لیتر |
| عربستان 🇸🇦 | ۸۹۴ | ۲.۴ لیتر |
| آلمان 🇩🇪 | ۳۲۷ | ۰.۹ لیتر |
بهطور خلاصه، ایران از نظر مصرف کل بنزین عدد بالایی دارد، اما در شاخص سرانه مصرف جزو رکوردداران جهان نیست. بالا بودن مصرف بیشتر به جمعیت، ساختار حملونقل و وابستگی به خودروی شخصی مربوط میشود، نه مصرف افراطی هر فرد.
چرا مصرف بنزین ایران بالاست؟
مصرف بالای بنزین در ایران حاصل ترکیبی از عوامل ساختاری و رفتاری است؛ جمعیت زیاد و وابستگی گسترده به خودروی شخصی، در کنار فرسودگی بخش قابلتوجهی از ناوگان حملونقل، باعث افزایش مصرف سوخت شده است. از سوی دیگر، قیمت یارانهای بنزین نسبت به کشورهای همسایه، انگیزه صرفهجویی را کاهش داده و رشد سفرهای بینشهری و جادهای نیز این روند را تشدید کرده است. کمبود یا ناکارآمدی حملونقل عمومی در برخی مناطق کشور هم نقش مهمی در تداوم این الگوی مصرف دارد، به همین دلیل سیاستگذاران در سالهای اخیر ناچار به حرکت به سمت مدیریت مصرف و کنترل پرمصرفها شدهاند.
جمعبندی
مصرف بنزین در ایران اگر از زاویه عدد کل بررسی شود، واقعاً بالا و نگرانکننده است؛ اما از نظر سرانه مصرف در مقیاس جهانی، ایران در وضعیت متوسط رو به بالا قرار دارد و جزو رکوردداران دنیا محسوب نمیشود. بنابراین مسئله اصلی نه مصرف افراطی هر فرد، بلکه ساختار مصرف، جمعیت بالا و ناکارآمدی زیرساختهاست. راهحل پایدار این چالش در مدیریت هوشمند مصرف، نوسازی ناوگان و تجهیزات جایگاههای سوخت و استفاده از فناوریهای کنترلی نهفته است.
الان سال ۲۰۲۵ است آمار ۲۰۱۴ یعنی چه؟ الان روزانه بالای ۱۱۰ م لیتر بنزین در کشور مصرف می شود.